36 DRAM TÜRÜ
On sekizinci yüzyılda yaşamış ünlü İtalyan yazarı Gozzi'nin önerdiği ve sonradan komedya yazan Carlo'nun bölümlediği otuz altı konu şunlardır :
1 - DİLEK : Bir zorba, bir dilenci, bir değişmeyen güç vardır. (Örnek : Öripides, Oidipus Kolonos'ta);
2 -KURTARMA : Bir kurban, bir gözdağı veren, bir de kurtarıcı bulunur. (Örnek : Wagner, Lohengrin) ;
3 - ÖÇ ALMA : Var olan bir suçun çevresinde, bu suçu işleyenle öç almak isteyen karşı karşıya gelir. (Örnek : Shakespeare, Venedik Taciri);
4- KAN DAVASI : Aileler ya da kişiler arasındadır, (örnek : Öripides Elektro);
5 - CEZA : Bir kaçak, bir de kaçağı yakalamayı ve cezalandırmayı amaçlayan bir kimse ya da güç bulunur. (Örnek : Tirso de Molina Don Juan);
6 -BÜYÜK TALİHSİZLİK : İyi bir kimsenin talihsizliğe ve yenilgiye uğraması durumu (Örnek : Shakespeare, II. Richard);
7-KURBAN : Ezenle ezilen güçler vardır. (Örnek : Maeterlinck, Körler);
8 - BAŞKALDIRI : Bir tiran ve bu tirana karşı başkaldıran bir kahraman görülür. (Örnek : Schiller,. Wilhelm Tell);
9-TEHLİKE : Yüreklilik ve gözüpeklikle tehlikeye -atılma durumu -(Örnek : Goethe, Faust)',
10. - KIZ KAÇIRMA : Kaçırma olayı çoğu kez kızın erkeği isteme siyle ortaya çıkar, (örnek : Mozart, Saraydan Kız Kaçırma);
11. ÇÖZÜMLENiLMESİ GEREKEN SORUN : Bir soruyu soranla, o soruyu yanıtlayan yer alır. (Örnek : Gozzi, Turandot);
12 - KARŞILIK BEKLEME : Bir davranışa karşılık bir şey bekleme durumu (Örnek : Oscar Wilde, Salome)',
13 - YAKININA GÜDÜLEN KİN : Kardeşin kardeşe, oğlun ya da kızm babaya kin gütmesi gibi (ör nek : Shelley, The Cenct); 14-YAKINLAR ARASINDA YARIŞMA: Kadın ya da iş konusunda yakınlar arasında yarışma (Örnek : Voltaire'in çoğu yapıtları);
15 -SONU KANLI BİTEN ZİNA : Aldatılan koca ya da karı, ölüm ya da öldürmeyle biten zina durumu (Örnek : Gozzi, Zübeyde);
16- DELİRME : Bir deli ve bir de kur ban bulunur. (Örnek : Ibsen, Hedda Gabler);
17- KÖTÜ SONUÇLANAN AKILSIZLIK : Bir kişinin ahlaksızlığından doğan kötü so nuçlar ve başka birinin de bundan zarara, uğraması durumu (Örnek : İbsen, Yaban Ördeği);
18 -BİLMEDEN YASAK AŞK : Kardeşe, anaya ya da babaya bilmeden aşık olmak (örnek : Schiller, Messinah Gelin);
19-BİLMEDEN YAKININI ÖLDÜRME : Yakınını bilmeden öldürme ve iş işten geçtikten sonra bunu öğrenme durumu (Örnek: Öripides, tphigenia Tauris);
20 - BİR ÜLKÜ UĞRUNA KENDİNİ FEDA ETME : Bu durumu işleyen oyunlar daha çok siyasal ya da dinsel temaları kapsar (Örnek : Corneille'in çoğu tragedyaları);
21 -YAKINI İÇİN KENDİNİ FEDA ETME ; Çok sevdiği biri için adını, -sanını, uğraşını, parasını, toplumsal durumunu feda etme (Örnek : Shakespeare, Kısasa Kısas);
22 - HER ŞEYİ AŞKINA FEDA ETME : Aşkı için geleceğini, sağlığını, görevini ya da tahtını feda etme (Örnek : Daudet, L'Arlesienne) ;
23 - GÖREV UĞRUNA YAKININI FEDA ETME : Görev uğruna aşkını, yakınını feda ya da kurban etme durumu (Örnek : Öripides, Iphigenia Aulis);
24 -EŞİT OLMAYAN KİMSELER ARASINDA YARIŞMA: Yoksulla varsıl, kralla silahşör, aristokratla köylü vb. arasındaki yarışma durumu (Örnek : Schiller, Maria Stuart);
25 - ZİNA : Birbirini aldatan karı koca
(Örnek : Lessing, M/55 Sara Simpson),
26- EROTİK SUÇ : Bu da sekiz kesimde ele alınmıştır : a) onanizm (dramatizasyonu olmaz), b) yosmalık, c) zina, ç) sapık ilişki (oğlun anaya, kızkardeşine duyduğu aşk gibi), d) eşcinsellik, e) sodomi, f) küçük çocukların erotizmi (dramatizasyonu olmaz), g) öteki sapıklıklar;
27- SEVİLEN BÎR İNSANIN KÖTÜ YANININ ÖĞRENİLMESİ : On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda sık kullanılmış tipik dramatik durum (Örnek : Shaw, Bayan Warren'in Uğraşı);
28 - YASAK AŞK : Sevenler ve buna engel olmak isteyenler arasında çıkan çatışma durumu, (Örnek : Shakespeare, Romeo ile Juliet);
29- DÜŞMANINI SEVME : Birbirine düşmanlığı olan aile üyelerinin ya da toplum bireylerinin sevişmeleri (Örnek : Kleist Penthesilea);
30- HIRS : Tutkulu bir karakterin yarattığı durum (Örnek : Shakespeare, Macbeth); 31- (TANRIYLA ÇATIŞMA : Antik tiyatroda sık rastlanan, Tanrılarla çatışma durumları (Örnek : Aiskhilos, Prometheos) ;
32 - KISKANÇLIKTAN OLUŞAN YANLIŞLIK : Kıskananın, bu duygusundan dolayı yanlış şeyler yapması durumu (Örnek : Schiller, Hile ve Sevgi);
33-YARGISAL YANLIŞLIK : Asıl suçlunun yakalanmayıp suçsuz birinin cezalandırılması durumu (Örnek : Gozzi, Sepet);
34-VİCDAN AZABI : Suçlu, kurban ve tanık arasındaki çatışmadan doğan vicdan azabı (Örnek : Ibsen, Rosmersholm);
35 -YENİDEN BULUŞMA : Kahramanın uzun bir süredir göremediği kimseyi bulması durumu (Örnek : Shakespeare, Pericles);
36-ACILI YA DA YASLI OLMA: Kahramanın, çocuklarının öldürüldüğünü görmesiyle ortaya çıkan duruma benzeyen çeşitli durumlar (Örnek : Maeterlinck, Yedi Prenses).
Yorumlar
Yorum Gönder