SÜRGÜN

Tarihte birçok filozof, iktidarlar tarafından ya sürgüne gönderilmiş ya da öldürülmüş. Düşünen ve sorgulayan insanlar, yüzyıllardır günümüzde de ya sürgüne zorlanır ya da katledilir. 

Seneca, annesi Helvia'ya ya sürgünün o kadar da kötü olmadığını mekân değişikliğinden başka bir şey değil demiş. Malından, mülkünden, dostlarından mahrum bırakıldığını Seneca kabul eder bununla birlikte bizi zengin kılan aklımız yanımızda der. Seneca, sürgünde yazmış, okumuş ve doğayla ilgilenmiş.

Sürgün gitmekten farklı olarak birinden, bir şeylerden ya da kendinden kaçarak bir yerlere gitmek geldi aklıma. Yine aklın yanındadır ama maymun da sırtındadır. Her neden, niçin kaçıyorsak yani maymun her kim ve her neyse onunla yüzleşmek zorunlu gidişi önleyebilir. 

Dünyanın ucuna da gitsek maymun bizledir ve sorun çıkarmaya devam edecektir. Kendinizi sürgüne gönderirken maymunu hatırlayınız. Çünkü yaşamınıza katlanma becerinizi o maymun yok eder. Bize yaşam sevinci veren ve zengin kılan aklımızla o maymun oynar ve çaresiz, yetersiz kaldığımız düşüncesini aşılar. 

Kendini bil, maymunu gör ve kendinde yolculuğa öyle çık. Çünkü düşündüğünü söyleyemeyen insan özgür değildir.